صندوقهای سرمایهگذاری
راهی برای سرمایهگذاری بدون انتخاب تکسهم: پول شما با پول بقیه یکجا مدیریت میشود. این راهنما انواع صندوق، تفاوت صندوق قابل معامله با صدور و ابطال، و هزینه و مالیات آنها را توضیح میدهد.
آخرین بررسی و بهروزرسانی: ۱۰ شهریور ۱۴۰۵
صندوق چه کاری میکند؟
صندوق سرمایهگذاری پول گروهی از سرمایهگذاران را یکجا جمع میکند و یک تیم حرفهای آن را اداره میکند. مدیر صندوق این پول را روی داراییهای مشخصی سرمایهگذاری میکند: سهام، اوراق با درآمد ثابت، طلا، یا ترکیبی از اینها. درباره اینکه داراییهای صندوق در چه نوع بازار یا دارایی سرمایهگذاری خواهد شد، در امیدنامه همان صندوق به آن اشاره شده است. شما بهجای انتخاب تکسهم، یک واحد از کل آن سبد را میخرید.
با این کار دو چیز عوض میشود. سبد شما با مبلغ کوچک هم روی دهها دارایی پخش میشود، کاری که با خرید مستقیم شدنی نیست. در عوض، انتخاب و زمانبندی خرید و فروش دست مدیر صندوق است، نه دست شما. اگر ترجیح میدهید خودتان تصمیم بگیرید، مسیر مستقیم در راهنمای معاملات اوراق بهادار آمده است.
قابل معامله (ETF) یا صدور و ابطال؟
پیش از هر چیز باید بدانید صندوق موردنظرتان کدامیک از این دو است، چون مسیر خرید فرق میکند.
| صندوق قابل معامله (ETF) | صدور و ابطال | |
|---|---|---|
| چطور میخرید | مثل یک سهم، از سامانه معاملاتی | از سایت یا اپلیکیشن خودِ صندوق |
| پیشنیاز | کد بورسی | ثبتنام جداگانه نزد صندوق |
| قیمت | قیمت بازار، که میتواند از ارزش دارایی فاصله بگیرد | قیمت صدور و ابطال، بر پایه ارزش دارایی |
| سرعت | در لحظه، در ساعت معاملات | معمولاً یک تا چند روز کاری |
حباب یعنی فاصله قیمت بازار یک ETF با ارزش واقعی داراییهایش. برای صندوقهای طلا و نقره مهمترین عددی است که باید پیش از خرید ببینید؛ راهنمای صندوقهای طلا و نقره به همین موضوع اختصاص دارد.
انواع صندوق
همه صندوقها یک کار نمیکنند. آنچه آنها را از هم جدا میکند دارایی داخلشان است، و همان دارایی هم بازده را تعیین میکند و هم ریسک را.
| نوع | دارایی اصلی | مناسب چه کسی |
|---|---|---|
| درآمد ثابت | اوراق بدهی، سپرده بانکی و ابزارهای کمریسک | کسی که بازده معین و نوسان کم میخواهد |
| سهامی | عمدتاً سهام شرکتها | کسی که رشد بلندمدت میخواهد و نوسان را میپذیرد |
| مختلط | ترکیبی از سهام و اوراق با درآمد ثابت | حد میانی این دو |
| کالایی (طلا و نقره) | گواهی سپرده طلا، سکه و نقره | کسی که روی فلز سرمایهگذاری میکند بدون نگهداری فیزیکی |
| شاخصی | سبدی که یک شاخص را دنبال میکند | کسی که میخواهد بازدهش نزدیک به کل بازار باشد |
| اهرمی | سهام، با استفاده از اهرم مالی | سود و زیان هر دو بزرگتر میشود؛ ابزار کمریسکی نیست |
صندوق بهتنهایی به معنی ریسک کم نیست
تنوع، ریسک تکسهم را کم میکند، نه ریسک بازار را. صندوق سهامی در ریزش بازار افت میکند و صندوق اهرمی همان افت را بزرگتر میکند. آنچه ریسک هر صندوق را تعیین میکند، دارایی داخل آن است، نه کلمه «صندوق» روی آن. امیدنامه هر صندوق میگوید پولش کجا میرود.
تسویه، مالیات و هزینهها
تسویه: یک روز زودتر از سهام
وجه فروش واحدهای صندوقهای قابل معامله یک روز کاری بعد از معامله قابل برداشت است، یعنی T+۱. سهام T+۲ است. مقایسه همه بازارها در راهنمای تسویه آمده است.
مالیات: صفر
هنگام فروش سهام مالیات ۰٫۵ درصدی میپردازید. برای واحدهای صندوق چنین چیزی وجود ندارد. پایه این معافیت قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید (مصوب ۱۳۸۸) است و هم مالیات بر درآمد را میپوشاند و هم مالیات بر ارزش افزوده.
دو هزینه، نه یکی
اولی کارمزد معامله است و آن را خودتان هنگام خرید و فروش میپردازید. برای صندوقهای کالایی مجموع ۰٫۱۲٪ هر طرف است و نرخ بقیه انواع در صفحه کارمزدها آمده.
دومی هزینه سالانه خودِ صندوق است. این یکی را جداگانه پرداخت نمیکنید؛ روزانه از ارزش دارایی کم میشود. رقمش در امیدنامه نوشته شده و اثرش این است که بازده صندوق دقیقاً برابر بازده دارایی پایه در نمیآید.
پرسشهای متداول
برای خرید صندوق قابل معامله چه کدی لازم است؟
ساعت معامله صندوقها با سهام یکی است؟
صندوق درآمد ثابت با سپرده بانکی چه فرقی دارد؟
بازده گذشته صندوق ملاک خوبی است؟
سود صندوق چطور به من میرسد؟
صندوقهای طلا و نقره راهنمای جداگانه دارند: صندوق طلا و نقره. نرخ کارمزد در صفحه کارمزدها، مسیر دریافت کد در شروع سرمایهگذاری و فهرست راهنماها در بخش آموزش.