بورس انرژی
درگاه رسمی معاملات حاملهای انرژی در ایران: برق، فرآوردههای نفتی، گاز و محصولات شیمیایی با ماهیت انرژی. بورس انرژی ایران در سال ۱۳۹۰ تشکیل شد تا دادوستد این حاملها از مذاکرات دوجانبه به یک بستر شفاف و قابل نظارت منتقل شود.
آخرین بررسی و بهروزرسانی: ۲۹ مرداد ۱۴۰۵
بورس انرژی چه میکند؟
حاملهای انرژی سالها خارج از یک بازار متشکل و عمدتاً از طریق قراردادهای دوجانبه مبادله میشدند. بورس انرژی این دادوستد را به سازوکار حراج منتقل کرد: عرضهها از پیش اطلاعرسانی میشوند، قیمت در رقابت کشف میشود و تسویه از مسیر مشخصی انجام میگیرد. نتیجه برای واحد تولیدی این است که تأمین سوخت یا خوراک، بهجای مذاکره موردی، به یک فرآیند قابل برنامهریزی تبدیل میشود.
ساختار بازارها
| بازار | توضیح |
|---|---|
| بازار فیزیکی | هسته بورس انرژی؛ معامله حاملهای انرژی با هدف تحویل واقعی، در دو رینگ داخلی و بینالملل |
| بازار مشتقه | ابزارهای مبتنی بر کالاهای پذیرفتهشده: سلف موازی استاندارد، قراردادهای آتی و اختیار معامله |
| بازار فرعی | کالاهای تکمحمولهای و خارج از گونه که در تابلوی اصلی جای نمیگیرند |
تفاوت دو رینگ مهم است. در رینگ داخلی، خرید برای مصرف در داخل کشور انجام میشود و مشتریان آن اشخاص حقوقی ایرانیاند. رینگ بینالملل برای عرضههایی است که هدفشان صادرات است و شرایط و مشتریان متفاوتی دارد. نرخ کارمزد در هر دو رینگ یکسان است؛ تنها سقف ریالی کارمزد بورس انرژی در رینگ بینالملل بالاتر است.
انواع قرارداد
در بازار فیزیکی، بسته به کالا و شرایط عرضه، معامله در قالب یکی از این قراردادها انجام میشود:
| قرارداد | پرداخت | تحویل |
|---|---|---|
| نقدی | کوتاهمدت پس از معامله | کوتاهمدت پس از معامله |
| نسیه | مؤخر، در موعد توافقشده | فوری |
| سلف | امروز | در آینده |
| کشف پریمیوم | بخشی امروز، مابقی در سررسید | در آینده |
در «کشف پریمیوم» طرفین امروز تنها بر سر مابهالتفاوت نسبت به یک قیمت مبنا توافق میکنند و قیمت نهایی در آینده و بر پایه همان مبنا تعیین میشود؛ به همین دلیل برای کالاهایی به کار میرود که قیمتشان به یک نرخ مرجع جهانی گره خورده است.
چه کالاهایی عرضه میشود
فرآوردههای نفتی
بنزین، نفت گاز، نفت کوره، سوخت هوایی، حلالها، نفتای سبک و سنگین، رافینت و ریفورمیت.
گاز و میعانات
گاز طبیعی، LPG، پنتان پلاس، میعانات گازی و گازهای صنعتی.
محصولات شیمیایی
متانول، CFO و CSO و سایر محصولات پتروشیمی با ماهیت انرژی.
برق و سایر
برق در تابلوی بازار فیزیکی، زغال سنگ و مشتقات آن مانند قطران و بنزول.
هزینه معاملات
مجموع کارمزد در بورس انرژی ۰٫۲۳۵۸٪ در سمت خرید و ۰٫۲۵۰۲٪ در سمت فروش است که میان شرکت بورس انرژی، سپردهگذاری مرکزی، مدیریت فناوری، سازمان بورس و کارگزار تقسیم میشود. هر ردیف سقف ریالی خودش را دارد. جدول کامل با سقفها در ماشین حساب کارمزد آمده است.
برای شروع چه باید کرد
مسیر ورود شبیه بورس کالاست: ثبتنام سجام، دریافت کد معاملاتی، افتتاح حساب وکالتی نزد بانک عامل و سپس ثبت سفارش از طریق کارگزار. چون بیشتر خریداران این بازار اشخاص حقوقیاند، مدارک شرکتی بخش مهمی از فرآیند است. برای بررسی شرایط شما، بهتر است مستقیم با کارشناسان ما صحبت کنید.
مهلت تسویه این معاملات در راهنمای تسویه آمده است. بقیه راهنماهای بازارها در بخش آموزش فهرست شدهاند.
سؤالی مانده است؟
کارشناسان ایدهآل کوشا در تهران و شیراز پاسخگوی شما هستند.