تأمین مالی و عرضه و پذیرش شرکتها
بازار سرمایه فقط جای خرید و فروش سهام نیست؛ برای شرکتها منبع تأمین مالی است. این راهنما سه مسیر اصلی تأمین مالی از بازار سرمایه را توضیح میدهد و نشان میدهد مسیر ورود یک شرکت به بورس چه مراحلی دارد.
آخرین بررسی و بهروزرسانی: ۱۰ شهریور ۱۴۰۵
چرا بازار سرمایه؟
شرکتی که به منابع مالی نیاز دارد معمولاً نخست به تسهیلات بانکی فکر میکند. بازار سرمایه مسیر دیگری پیشِ روی شرکتها میگذارد: بهجای وام گرفتن از یک نهاد، منابع را مستقیم از مجموعهای از سرمایهگذاران تأمین میکنید. این کار سه مزیت دارد که در تصمیمگیری وزن دارند: امکان تأمین مبالغ بزرگتر، تنوع در ساختار بازپرداخت، و اعتبار و شفافیتی که پذیرش در بازار سرمایه برای برند شرکت ایجاد میکند. در مقابل، الزامات افشا و گزارشدهی جدی است و باید پیش از ورود آن را پذیرفت.
مسیر اول: پذیرش و عرضه سهام
در این مسیر بخشی از مالکیت شرکت به سرمایهگذاران واگذار میشود. شرکت ابتدا باید در یکی از بازارها پذیرش شود؛ بورس تهران و فرابورس ایران هرکدام تابلوهایی با شرایط متفاوت از نظر سرمایه ثبتشده، سابقه سودآوری، درصد سهام شناور و شفافیت صورتهای مالی دارند. شرکتهای کوچکتر و جوانتر معمولاً از تابلوهای فرابورس شروع میکنند.
پس از پذیرش، عرضه اولیه انجام میشود؛ یعنی نخستین فروش سهام شرکت به عموم. عرضه اولیه در ایران معمولاً به روش ثبت سفارش (بوکبیلدینگ) انجام میشود که در آن سرمایهگذاران در بازه قیمتی مشخصی سفارش میگذارند و قیمت نهایی از دل همان سفارشها کشف میشود.
مسیر دوم: انتشار اوراق بدهی
اگر نمیخواهید مالکیت شرکت را واگذار کنید، میتوانید بهجای سهام، بدهی منتشر کنید: اوراقی که خریدارانش در واقع به شرکت شما وام میدهند و در سررسید اصل و سود آن را دریافت میکنند. در بازار سرمایه ایران این اوراق در چارچوب عقود اسلامی طراحی شدهاند و مهمترین انواع آن اینهاست:
| نوع اوراق | مناسب چه نیازی |
|---|---|
| اوراق اجاره | تأمین مالی با پشتوانه یک دارایی؛ دارایی اجاره داده میشود و اجارهبها به دارندگان اوراق میرسد |
| اوراق مرابحه | تأمین مالی خرید کالا، مواد اولیه یا دارایی، مبتنی بر خرید و فروش با سود معلوم |
| اوراق منفعت | واگذاری منافع آینده یک دارایی یا کسبوکار |
| اوراق مشارکت | تأمین مالی طرحهای مشخص، بهویژه پروژههای عمرانی و توسعهای |
| اوراق خرید دین و سلف موازی | نقد کردن مطالبات مدتدار، یا پیشفروش استاندارد محصول |
مسیر سوم: ابزارهای نوین
در سالهای اخیر ابزارهای دیگری هم برای شرکتهایی که هنوز به شرایط پذیرش نرسیدهاند فراهم شده؛ از جمله تأمین مالی جمعی برای طرحهای کوچکتر و صندوقهای پروژه برای تأمین مالی یک پروژه مشخص با عمر معین. انتخاب میان این ابزارها به اندازه شرکت، نوع داراییها و افق بازگشت سرمایه بستگی دارد.
نقش ما در این مسیر
ایدهآل کوشا در این مسیر در کنار شرکتها قرار میگیرد: بررسی اولیه وضعیت شرکت و تشخیص اینکه کدام مسیر تأمین مالی با شرایط آن سازگار است، برنامهریزی کسبوکار، مشاوره درباره انتشار اوراق و همراهی در ارتباط با ارکان بازار سرمایه. هر پرونده شرایط خاص خودش را دارد و پاسخ دقیق تنها پس از بررسی صورتهای مالی و ساختار شرکت ممکن است.
اگر شرکتی را اداره میکنید و به تأمین مالی از بازار سرمایه فکر میکنید، یک گفتوگوی اولیه با کارشناسان ما نقطه شروع درستی است.
پذیرش و عرضه اولیه از نگاه سرمایهگذار در راهنمای بورس اوراق بهادار توضیح داده شده و بقیه راهنماها در بخش آموزش فهرست شدهاند.
سؤالی مانده است؟
کارشناسان ایدهآل کوشا در تهران و شیراز پاسخگوی شما هستند.